Aandelen zijn te vinden in de Amsterdamse beurs. De vijfentwintig aandelen die in Nederland het meest verhandeld worden vormen hier samen de AEX-index (de ‘graadmeter’ van de beurs) die ieder jaar opnieuw wordt samengesteld. Vaak is dat met aandelen van oer-Hollandse bedrijven als Koninklijke Olie, Philips en Akzo Nobel, maar niet altijd. Tot de top 25 van meestverhandelde aandelen behoorde een tijd lang ook het Italiaanse modehuis Gucci. Elke beurs heeft zijn indexen. Zo is de Dow Jones een van de graadmeters van Wallstreet. Nederlandse aandelen worden verhandeld op de Amsterdamse Effectenbeurs maar daar kun je als particulier niet zelf kopen. Dat kan alleen via een commissionair. Bijvoorbeeld een bank. Die bemiddelt tussen jou en de verkoper en dat is degene die aandelen bezit. Voordat je kunt gaan beleggen moet je bij de bank eerst een beleggingsrekening openen. Als er geld op staat, kun je de commissionair opdracht geven te kopen of te verkopen. Je kunt daarbij wel wat zekerheden inbouwen. Je kunt een opdracht geven tegen een gelimiteerde koers. Staat een aandeel 40 euro en ben je bereid er maximaal 45 euro voor te betalen, dan is 45 euro de gelimiteerde koers. Schiet de koers boven de 45 euro, dan gaat de koop niet door. Wil je de aandelen per se hebben, dan kun je de opdracht bestens verstrekken. Je betaalt dan de eerste koers nadat de opdracht de beursvloer bereikt heeft. Ook verkopen worden gedaan met een limiet of bestens. Bij beleggen via internet gaat het niet veel anders. Beleggen via internet kan bij de meeste grote banken. Als er een beleggingsrekening is gemaakt en je toegangscodes hebt gekregen, kun je digitaal opdrachten tot koop of verkoop geven. Tegenover dividend en koerswinst door koop en verkoop staan de kosten van beleggen. Alle orders die door de bank of commissionair zijn uitgevoerd moeten betaald worden. Als je bijvoorbeeld gebruik maakt van adviezen van de commissionair of bank betaal je meer. Via de beursorderlijn van banken kun je zonder commentaar en zonder advies kopen. Dat is goedkoper. Via internet zijn transactiekosten weer lager dan via beursorderlijnen.

De truc van beleggen is natuurlijk om een neus te ontwikkelen voor het verloop van koersen van aandelen. Die zijn gebaseerd op prognoses en speculaties en niet altijd even gemakkelijk te doorgronden. Zelfs als een bedrijf bekendmaakt dat het een recordwinst heeft geboekt, is er een kans dat de koers van het aandeel gaat dalen. Beleggers verwachtten in zulke gevallen dat de winst nog hoger zou zijn uitgevallen. Een bedrijf dat goed presteert ziet dus niet automatisch de koers van zijn aandelen stijgen. Zelf beleggen vraagt om tijd, kennis en veel geld. Want wie individueel belegt, heeft veel geld nodig om voldoende spreiding aan te brengen in zijn portefeuille. Particulieren die de gewenste geen spreiding kunnen aanbrengen, zijn in de regel beter af bij beleggingsfondsen. Beleggingsfondsen zijn eigenlijk grote potten geld van een groep beleggers. Deze beleggers participeren in het fonds, hebben dus geen aandelen maar participaties. Er zijn allerlei beleggingsfondsen. Wereldwijd of gericht op Nederland, Europa, Noord-Amerika, het Verre Oosten en Japen. Ook op opkomende markten, zoals Brazilië, Mexico en Hongarije. Verder zijn er obligatiefondsen, liquiditeitsfondsen, sector- en themafondsen waaronder groenfondsen en onroerend goedfondsen. Deelname is gemakkelijk. Meedoen kost niet veel tijd en je hebt er niet veel beleggingskennis voor nodig. Bij een beleggingsfonds zit de expertise bij de beheerders van het fonds. Het grote voordeel voor is dat de kleine belegger al voor een klein bedrag per maand in een beleggingsfonds kan participeren. Er zijn ook nadelen, maar die wegen nauwelijks op tegen de voordelen. Dat zijn de beheerkosten per jaar en je hebt niets te vertellen over de keuze van effecten.

Tips voor een goed belegde boterham
Koop in verschillende sectoren, wed nooit op één paard
Blijf kopen, ook in slechte tijden (is bovendien goedkoop)
Beleg op lange termijn
Bestudeer een bedrijf voordat je erin belegt
Durf duurzaam te beleggen (groene fondsen zijn fiscaal aantrekkelijk)
Stop winst in nieuwe beleggingen, niet opmaken!

Geld is als mest
Money is like muck, not good except it be spread. Geld is als mest, niet goed als het niet verspreid wordt. Vierhonderd jaar geleden verkondigde Engels staatsman Francis Bacon al dat je niet al je geld in één mandje moet leggen. Nooit al je geld op één onderneming. Gaat die tenonder, ben je al je geld kwijt. Risico’s moeten gespreid worden. De kans dat verschillende bedrijven uit verschillende sectoren allemaal slecht presteren is namelijk niet zo groot. In een beleggingsportefeuille horen daarom ook niet alleen aandelen, maar bijvoorbeeld ook opties, obligaties, valuta’s, goud en onroerend goed.

Beleggen via internet
Vrijwel alle banken en online brokers bieden de mogelijkheid tot beleggen via internet: ABN AMRO, Alex , Binck, ING Bank, Postbank, Rabobank, Robeco, SNS bank en VMS-Keytrade. De drie belangrijkste voordelen van online beleggen zijn de lagere kosten, de snelheid en permanente beschikbaarheid van internet. Diehard-beleggers kunnen 24 uur per dag handelen, maar moet dan wel switchen tussen Europa, Azië en Amerika omdat beurzen aan het eind van de dag ook gewoon sluiten.
(foto Alessandro Scarcella)